شابک چیست؟

شابک چیست؟دریافت شابک فوری

شابک چیست؟

گسترش روز افزون انتشار و مبادله کتاب در سطح بین‌المللی کشورهای جهان را بر آن داشت تا برای شناسایی، سفارش، فروش، انبارگردانی، توزیع و اطلاع‌رسانی از یک نظام بین‌المللی شماره‌گذاری استفاده نمایند که به نظام شماره‌ استاندارد بین‌المللی کتاب” شابک” معروف شد.

این استاندارد در سال ۱۹۶۶ در کشور انگلیس توسط صنف کتابداران پایه گذاری شد.
این شناسه از سال ۱۹۶۰ تا پایان سال ۲۰۰۷ ده‌رقمی بوده است و از آغاز این سال برای افزایش دامنهٔ اختصاص شناسه، سیزده‌رقمی شده است.
هر ویراست از یک کتاب دارای شماره شابک خاص خود می‌باشد و این شماره دارای ۱۰ تا ۱۳ رقم است و دارای پنج بخش است:
۱٫    اگر شماره ۱۳ رقمی باشد دارای یک عدد ۹۷۸ یا ۹۷۹ می‌باشد.
۲٫    هر زبان یا کشور دارای شماره خاص خود است.
برای مثال کد کشور انگلیس صفر یا یک، فرانسه دو، آلمان سه و برای ایران ۹۶۴ می‌‌باشد. اگر شابکی این کد را نداشته باشد در جهان رسمی شناخته نمی‌شود. این کد برای کشورها حداکثر پنج رقم خواهد بود.
۱٫    هر انتشارات دارای شماره خاص خود است.
۲٫    هر کتاب دارای شماره خاص خود است.
۳٫    یک نویسه وارسی که در مبنای یازده خواهد بود و در اصل یک مجموع مقابله‌ای (Checksum) از تمام شناسه‌است. به‌وسیلهٔ این نویسه می‌توان صحت شابک موردنظر را بررسی کرد.
نویسهٔ وارسی با استفاده از روش زیر محاسبه می‌شود :
۱٫    هر یک از نویسه‌های شناسهٔ شابک (از چپ به راست) در وزنی که از ۱۰ تا ۲ بترتیب برای هر یک از آنها در نظر گرفته می‌شود، ضرب می‌گردد.
۲٫    حاصل نتایج ضرب‌ها با هم جمع می‌شود.
۳٫    نویسهٔ وارسی با استفاده از حاصل نتایج ضرب در مبنای ۱۱ تعیین می‌شود (یعنی برای مقدار مجموع حاصلضرب‌های برابر با ۱۰، نویسهٔ X استفاده می‌شود)

مثلاً برای ISBN 964-713-79-7 :

۱۰×۹ + ۹×۶ + ۸×۴ + ۷×۷ + ۶×۱ + ۵×۳ + ۴×۴ + ۳×۷ + ۲×۹
= ۹۰ + ۵۴ + ۳۲ + ۴۹ + ۶ + ۱۵ + ۱۶ + ۲۱ + ۱۸
= ۳۰۱
مضرب کامل بعدی ۱۱ حاصل «۱۱×۲۸ = ۳۰۸» است
(۷=۳۰۱-۳۰۸) بنابراین نویسهٔ وارسی برابر ۷ است

در ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی و رشد تولید کتاب و بحث‌های پیوستن به بازارهای جهانی، مسئولان فرهنگی ایران را بر آن داشت تا به عضویت نظام شابک درآیند.
درسال ۱۳۷۲ ایران رسماً به عضویت نظام  شابک درآمد و موسسه خانه کتاب نمایندگی این نظام را بر عهده گرفت.
شابک ایران با هدف گسترش استفاده از نظام شابک و بکارگیری آن در مبادلات تجاری کتاب و اطلاع‌رسانی فعالیت می‌کند. در حال حاضر بالغ بر ۵۰۰۰ موسسه انتشاراتی عضو نظام ISBN در ایران هستند .

www.isbn.ir

اولین نفر باشید که نظر می دهید on "شابک چیست؟"

Leave a comment